joomla templates top joomla templates template joomla

Zbigniew Zapasiewicz (1934 - 2009)

włącz . Opublikowano w Warszawa kulturalne

 

altZmarł wczoraj w Warszawie. Wybitny aktor teatralny i filmowy, pedagog, reżyser, twórca od półwiecza wyraźnie zaznaczający swą obecność w polskiej sztuce. Po ukończeniu warszawskiej PWST, w latach 1956 - 58 był aktorem Teatru Młodej Warszawy, a potem Klasycznego, w roku 1959 przeniósł się do Teatru Współczesnego. Tam, począwszy od udziału w legendarnej "Operze za trzy grosze" w reż. Konrada Swinarskiego grał w najgłośniejszych spektaklach pod kierunkiem m.in. dyrektora Erwina Axera (Karol w "Pierwszym dniu wolności", Ernesto Roma w "Karierze Artura Ui", Andriej w "Trzech siostrach") i Jerzego Kreczmara ("Pośredniczka matrymonialna", "Dożywocie"). W 1966 trafił do Teatru Dramatycznego, gdzie zagrał szereg wybitnych ról w przedstawieniach Jerzego Jarockiego (Pijak w "Ślubie", Laurenty w "Na czworakach", Paganini w "Rzeźni", Ojciec w "Pieszo", Kent w "Królu Learze"), Macieja Prusa (Konstanty w "Nocy Listopadowej", Himalaj w "Operetce"), Ludwika Renè ("Kroniki królewskie", "Meteor", "Mądremu biada") i Kazimierza Dejmka ("Sułkowski", Ogrodnik w "Elektrze") oraz najsłynniejszą, wielbioną przez publiczność rolę tytułowego "Kubusia Fatalisty" w spektaklu Witolda Zatorskiego. Po usunięciu przez władze stanu wojennego z dyrekcji Gustawa Holoubka trafił do Teatru Powszechnego, gdzie stworzył pamiętne kreacje Króla w "Iwonie, księżniczce Burgunda", Andersena w spektaklu "Z życia glist", Sira w "Garderobianym" (wszystkie pod kierunkiem Zygmunta Hübnera), tytułowego "Baala" (z prapremiery dramatu Brechta w reż. Piotra Cieślaka) oraz arcymistrzowskiego "Pana Cogito" szukającego rady we własnej adaptacji utworów Zbigniewa Herberta. W roku 1987 objął dyrekcję Teatru Dramatycznego, w 1991 na trzy lata trafił do Teatru Polskiego (tam. m.in. Gospodarz w "Weselu" i Szambelan w "Panu Jowialskim", obie pod kierunkiem Kazimierza Dejmka), po czym w 1994 ponownie stał się aktorem Teatru Współczesnego. Tam zagrał m.in. w spektaklach Macieja Englerta ("Martwe dusze" - Sobkiewicz, "Tango" - Stomil, "Nasze miasto" - Reżyser) i Erwina Axera ("Ambasador", "Miłość na Krymie" - Zachedryński) i sam wyreżyserował kilka przedstawień ("Wszystko w ogrodzie", "Adwokat i róże", "Kwartet" - dwa ostatnie z własnym udziałem). W roku 2000 powrócił w wielkim stylu do Teatru Powszechnego tytułową rolą w "Królu Learze" w reż. Piotra Cieplaka oraz wielokrotnie nagradzanym Normanem w "Nad złotym stawem" we własnej reżyserii. Wiele wybitnych ról stworzył w przedstawieniach Teatru TV, którego aktywnym współtwórcą jest od jego początków. Brał udział w oglądanych przez wszystkich głośnych przedstawieniach Jerzego Antczaka, Jerzego Gruzy (Cezar w "Idach Marcowych"), Kazimierza Brauna, Adama Hanuszkiewicza (m.in. Hrabia w popularnej adaptacji "Pana Tadeusza"), Stanisława Wohla (słynne czteroodcinkowe "Dziewczęta z Nowolipek"), Aleksandra Bardiniego (Astrow w "Wujaszku Wani", Kułygin w "Trzech siostrach"), Bohdana Korzeniewskiego, Andrzeja Łapickiego, Gustawa Holoubka, Zygmunta Hübnera ("Czarownice z Salem"), a także Krzysztofa Kieślowskiego (Jerry w "Dwojgu na huśtawce"). W ostatnich latach zagrał szereg ról z wielkiego klasycznego repertuaru m.in. Harpagon i Prospero, a także wielkich ról z literatury współczesnej: Salieri w "Amadeuszu", Konsul w "Pod wulkanem", Goya w "Gdy rozum śpi". Niebywałą popularność i wielkie uznanie przyniosło mu również kino. Po kilku mniej znaczących występach przed kamerą (m.in. w "Barierze" Jerzego Skolimowskiego) w roku 1971 pojawił się w skromnym telewizyjnym filmie Krzysztofa Zanussiego "Za ścianą". I od tego momentu praktycznie nie schodzi z filmowego planu. Stworzył następne wybitne kreacje w filmach Zanussiego: "Barwy ochronne", "Urok wszeteczny" i - ostatnio - "Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową"; Edwarda Żebrowskiego: "Ocalenie", "Szpital przemienienia", "W biały dzień"; Andrzeja Wajdy: "Ziemia obiecana", "Panny z Wilka", "Bez znieczulenia"; Janusza Zaorskiego: "Matka Królów", "Baryton"; Stanisława Różewicza: "Drzwi w murze", "Pasja"; Krzysztofa Kieślowskiego: "Przypadek"; Władysława Pasikowskiego: "Psy" i "Demony wojny wg Goi" oraz w serialu Janusza Morgensterna "Polskie drogi". Jest laureatem wszelkich możliwych krajowych nagród za twórczość aktorską przyznawanych przez Premiera, Ministra Kultury, Prezesa Radiokomitetu, rozliczne jury festiwali teatralnych i filmowych oraz nagród publiczności: Złotych Masek, Ekranów, Gron, Lwów, Orłów i Feliksów. Był wieloletnim profesorem wydziałów aktorskiego i reżyserii warszawskiej PWST obecnie zwanej Akademią Teatralną.